წუხელ ერთ არაჩვეულებრივ ფილმს ვუყურე. იმდენაც აღვფრთოვანდი, მთელი ღამე აღარ დამეძინა. ვფიქრობდი გოგონაზე, რომელმაც ცხოვრების საკმაოდ რთული გზა განვლო, დღეს კი მსოფლიოში ცნობილი მეცნიერია. გადავწყვიტე, ფილმი თქვენთვისაც გამეზიარებინა. წერა დავიწყე. თითქმის რვა ფურცელი გავავსე, შემდეგ კი შევწყვიტე. საუბარია ტემპლ გრანდინზე, ცხოველთა ქცევის შემსწავლელი მეცნიერების დოქტორზე, კოლორადოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორზე.

ტემპლ გრანდინს აუტიზმის დიაგნოზი 1950 წელს, სამი წლის ასაკში დაუსვეს, მაგრამ მე კონკიას ისტორიის მოყოლას არ ვაპირებ.

ტემპლი, ისევე, როგორც აუტიზმის მქონე მილიონობით ბავშვი, ტერმინებით: “ჩამორჩენილი”, ჩლუნგი”, “ჩაკეტილი”, “უცნაური” და  ა.შ. ხშირად შეუფასებიათ. თუმცა, აუტიზმთან დაკავშირებული აურზაური უფრო იმ სტიგმასთანაა დაკავშირებული, რომელიც საზოგადოებაში არსებობს, მისი სპეციფიკური ხასიათი კი მეორე პლანზე ინაცვლებს. უმრავლესობას უმცირესობა პრაქტიკულად არასდროს უყვარს. ნემისმიერი სახის განსხვავებულობა ( ხშირ შემთხვევაში, ჩემთვის, განსაკუთრებულობა) კი სწორედ უმცირესობათა რიგებში ერთიანდება, ქცევის უცნაურობით ხასიათდება და იწყება მისი დისკრიმინაცია. ზოგჯერ – დისკრედიტაციაც.

ნებისმიერი ჩვენგანის გარშემო მოიძებნება თუნდაც ერთი ადამიანი, რომელსაც პანიკურად ეშინია  მეორედ მოსვლის, კატების, “იეროველების”, სიკვდილის, სტეპლერების მიმართ არაადეკვატური შიშიც მინახავს. როგორც წესი, ასეთი ფობიების საფუძვლიანობა საკამათოა,  აი, სტიგმა კი მართლაც საშიშია. სტიგმა, იგივე “სირცხივილის დამღა”, ავითარებს ისეთ იერარქიას, რომელიც განსაზღვრავს, თუ როგორ უნდა იყოს დანაწილებული ძალაუფლება და რესურსები, ამართლებს სოციალურ უსამართლობას, აერთიანებს/ქმნის საზოგადოებრივ ჯგუფებს და დევნის სხვებს. ვითომ არაფერი? როგორ არა. დამცირება გაცილებით ნაკლებად მტანჯველია, ვიდრე მისი მოლოდინი. ეს მოლოდინი ბევრისთვის მთელი ცხოვრება შეიძლება გაგრძელდეს.

სტიგმას დისკრიმინაცია ყოველთვის მოჰყვება. დისკრიმინაცია ქმედებაა, რომელიც სტიგმას ეფუძნება. მაგალითად, თუ აუტიზმის მქონდე ბავშვი სკოლამ არ მიიღო, ესაა დისკრიმინაციის მაგალითი, რომელიც არის შედეგი სტიგმისა და უკავშირდება დაავადებას/მდგომარეობას.

სტიგმა განკურნებადია. ის საზოგადოების ინფორმირებულობის, განათლების დონესთანაა დაკავშირებული და იცვლება როგორც დაავადების, ასევე ინდივიდის, პიროვნების ცნობადობის უკუპროპორციულად. სწორედ ამიტომ, გაერთიანებული ერების ორგანიზაციამ, აუტიზმი ჯანმრთელობის გლობალურ პრობლემად დაასახელა და ვითარების  გაუმჯობესების ყველაზე ეფექტურ მექანიზმად აუტიზმის შესახებ ცოდნის ამაღლება მიიჩნია. 2 აპრილი აუტიზმის შესახებ ინფორმირებულობის გაზრდის მსოფლიო დღედ  გამოცხადდა.

ბოლო წლებში ვითარება შეიცვალა.  ახლა ბევრმა ადამიანმა იცის, რომ აუტიზმის მქონე ადამიანი შიზოიდი არაა, მაგრამ მედალს ორი მხარე აქვს. ზემოთხსენებული არაჩვეულებრივი ქალბატონის შესახებ ბევრს საუბრობენ. HBO-მ ფილმის გადაიღო. სწორედ ის ფილმი, ღამე რომ გამათენებინა. მართლა არაჩვეულებრივია, მაგრამ სულ უფრო ხშირად მესმის აუტიზმის  მქონე ბავშვების მიმართ გადაჭარბებული პოზიტიური მოლოდინების შესახებ. ფილმები, სტატიები, პუბლიკაციები… ხშირად მოგვითხრონებ უნიკალური შესაძლებლობების მქონე ადამიანებზე, გენიოსებზე ან, უბრალოდ, ცნობილ ადამიანებზე… ყოველ მეორე ვებ-გვერდზე გადააწყდებით სიას, რომელიც იუწყება, რომ ბილ გეითსი, ვან გოგი, აინშტაინი, ვირჯინია ვულფი, ვუდი ალენი, ბობ დილანი, ისააკ ნიუტონი, სტივენ სპილბერგი და სხვები აუტიზმის მქონენი იყვნენ/არიან.  ასეა თუ ისე, ჩამოყალიბდა სტერეოტიპი, რომ ასეთ ბავშვებს განსაკუთრებული შესაძლებლობები აქვთ. სინამდვილეში, ისინიც ჩვეულებრივი ადამიანები არიან, ზოგიერთი მათგანი შეიძლება გენიოსიც იყოს, რატომაც არა. მთვარია, თითოეულ ბავშვს საშუალება ჰქონდეს, თავისი ძლიერი მხარეები წარმოაჩინოს და არსებული რესურსები მაქსიმალურად გამოიყენოს. აი, ძაღლის თავიც სწორედ აქაა დამარხული. არსებული სტიგმა, აუტიზმის მქონე ბავშვებს, სერვისებს უზღუდავს. გმირობაა, როცა ასეთ საზოგადოებაში რეალიზებას მოახერხებ.

ჩემი გმირი ტემპლის დედა, ეუსტასია კატლერია, რომელსაც ექიმებმა განუცხადეს, რომ ტემპლი შოზოფრენიის იმ ფორმით იყო დაავადებული, რომელიც მხოლოდ ბავშვებში ვლინდება, ის ვერ განვითარდებოდა, არასდროს ილაპარაკებდა და გონებრივი განვითარებაც შეფერხებული ექნებოდა. რა მთავარია, ამაში თავადვე დაადანაშაულეს. მაშინ მეცნიერთა ნაწილი იზიარებდა ვარაუდს, რომ აუტიზმი მშობლების მზრუნველობამოკლებულ, უსიყვარულოდ აღზრდილ ბავშვებს უვითარდებოდათ. ეუსტასია პასუხმა არ დააკმაყოფილა, არც მოსალოდნელმა შედეგებმა: მეტყველების თერაპევეტი იქირავა, შვილი ჯერ სკოლაში, შემდეგ ფრანკლინ პირსის კოლეჯში შეიყვანა.  საჭირო განათლება მისცა და ინფორმაციული ვაკუუმის პირობებში, შეძლო, მისთვის ის გარემო შეექმნა, რაც ტემპლს საშუალებას მისცემდა, თავისი შესაძლებლობები წარმოეჩინა. შედეგმაც არ დააყოვნა და ტემპლის პირველი პუბლიკაციები მსოფლიოს გავლენიან გამოცემებში ჯერ კიდევ მისი სტუდენტობის დროს გამოჩნდა. როგორც გითხარით, დღეს ერთ-ერთი ცნობილი მეცნიერია. როგორც თავად ამბობს, ამაში თავისი აუტიზმიც ეხმარება. ტეპლი ჟურნალ თაიმის მეოცე საუკუნის სახელოვანი გმირების ჩამონათვალშიც მოხვდა. ასე რომ, დავეხმაროთ საკუთარ თავებს, რომ სხვებს ჩვენი დახმარება აღარ სჭირდებოდეთ!

ეუსტაცია და ტემპლი ჩემი “პროექტის” “50 ქალი, რომელსაც უნდა იცნობდე” მეათე ადგილს იკავებენ ))

ესეც ფილმის გადმოსაწერი ლინკი. არ დაგეზაროთ!

101 Comments

  1. flight discount May 16, 2017 6:28 pm

    Thank you for the sensible critique. Me & my neighbor were just preparing to do a little research on this. We got a grab a book from our area library but I think I learned more from this post. I’m very glad to see such great info being shared freely out there.

  2. Computer & Technology May 17, 2017 6:30 am

    You could certainly see your skills within the paintings you write. The sector hopes for even more passionate writers like you who aren’t afraid to mention how they believe. All the time go after your heart.

  3. Food & Cooking May 17, 2017 6:33 am

    whoah this weblog is excellent i really like reading your posts. Stay up the great paintings! You know, lots of people are looking around for this information, you can help them greatly.

  4. Travel & Leisure May 17, 2017 7:21 am

    Thanks a lot for sharing this with all folks you actually recognize what you’re talking approximately! Bookmarked. Kindly also talk over with my website =). We could have a hyperlink trade arrangement among us!

  5. Pets & Animal May 17, 2017 7:35 am

    I cling on to listening to the news bulletin talk about getting free online grant applications so I have been looking around for the most excellent site to get one. Could you tell me please, where could i acquire some?

  6. Jobs & Career May 17, 2017 7:39 am

    My brother recommended I might like this blog. He was entirely right. This post actually made my day. You cann’t imagine just how much time I had spent for this information! Thanks!

  7. Sports May 17, 2017 9:10 am

    Hello.This article was extremely motivating, particularly since I was browsing for thoughts on this subject last Wednesday.

  8. Jobs & Career May 17, 2017 12:11 pm

    I am continuously searching online for ideas that can help me. Thanks!

  9. Computer & Technology May 17, 2017 12:12 pm

    Hello there, I discovered your website via Google whilst searching for a comparable topic, your web site got here up, it seems to be good. I have bookmarked it in my google bookmarks.

  10. Pets & Animal May 17, 2017 12:18 pm

    I am now not certain the place you’re getting your info, however good topic. I must spend some time finding out more or working out more. Thank you for magnificent information I was on the lookout for this info for my mission.

  11. Jobs & Career May 17, 2017 12:35 pm

    I like the helpful info you provide in your articles. I will bookmark your blog and check again here frequently. I’m quite certain I’ll learn many new stuff right here! Best of luck for the next!

  12. Eagle Finance May 17, 2017 3:18 pm

    You can definitely see your skills in the work you write. The sector hopes for more passionate writers such as you who aren’t afraid to say how they believe. Always follow your heart.

  13. book flight and hotel May 17, 2017 3:19 pm

    I like what you guys are up too. Such smart work and reporting! Carry on the excellent works guys I have incorporated you guys to my blogroll. I think it will improve the value of my site 🙂

  14. kitchen remodel ideas May 17, 2017 3:22 pm

    You made some clear points there. I did a search on the issue and found most people will consent with your site.

  15. small business administration May 17, 2017 3:26 pm

    My spouse and i ended up being comfortable Albert could deal with his preliminary research through your ideas he had from your web pages. It’s not at all simplistic just to possibly be releasing tips which often some others could have been making money from. And we fully understand we now have the blog owner to be grateful to because of that. Most of the explanations you have made, the simple site navigation, the relationships you assist to promote – it’s mostly superb, and it’s facilitating our son in addition to the family understand the issue is thrilling, and that’s extraordinarily serious. Thank you for all!

  16. Definition of Technology May 17, 2017 3:26 pm

    I’m still learning from you, as I’m making my way to the top as well. I certainly love reading all that is posted on your blog.Keep the aarticles coming. I liked it!

  17. businesses May 17, 2017 3:30 pm

    As a Newbie, I am constantly searching online for articles that can help me. Thank you

  18. Cheap Cruises May 18, 2017 6:50 am

    Great ¡V I should definitely pronounce, impressed with your web site. I had no trouble navigating through all the tabs as well as related information ended up being truly simple to do to access. I recently found what I hoped for before you know it at all. Quite unusual. Is likely to appreciate it for those who add forums or anything, site theme . a tones way for your customer to communicate. Excellent task..

  19. Sports May 18, 2017 7:46 am

    I’m still learning from you, as I’m making my way to the top as well. I definitely enjoy reading all that is written on your website.Keep the posts coming. I loved it!

  20. Health & Fitness May 18, 2017 7:50 am

    I’m so happy to read this. This is the type of manual that needs to be given and not the accidental misinformation that is at the other blogs. Appreciate your sharing this greatest doc.

  21. Jewelry May 18, 2017 8:34 am

    you’re in reality a good webmaster. The web site loading pace is incredible. It sort of feels that you are doing any distinctive trick. Also, The contents are masterpiece. you’ve done a fantastic process in this matter!

  22. Woman May 18, 2017 8:44 am

    I really appreciate this post. I have been looking everywhere for this! Thank goodness I found it on Bing. You have made my day! Thanks again

  23. Games May 18, 2017 8:50 am

    Hello my friend! I wish to say that this post is amazing, great written and come with almost all important infos. I¡¦d like to see more posts like this .

  24. Science & Education May 18, 2017 11:03 am

    I would like to voice my respect for your kindness for individuals who really need assistance with this particular topic. Your real commitment to passing the solution throughout appears to be quite informative and has continually permitted those like me to arrive at their pursuits. Your personal interesting guidelines denotes a whole lot a person like me and additionally to my peers. Thank you; from all of us.

  25. Jewelry May 18, 2017 12:54 pm

    Great website! I am loving it!! Will be back later to read some more. I am taking your feeds also

  26. House & Home Improvement May 18, 2017 1:22 pm

    Hi there, I discovered your site via Google at the same time as looking for a similar topic, your web site got here up, it seems good. I’ve bookmarked it in my google bookmarks.

  27. Computer & Technology May 18, 2017 1:29 pm

    Thanks , I have just been searching for information approximately this subject for a long time and yours is the best I’ve found out till now. But, what about the conclusion? Are you sure in regards to the supply?

  28. Woman May 18, 2017 1:44 pm

    I don’t even know how I ended up here, but I thought this post was great. I don’t know who you are but definitely you’re going to a famous blogger if you are not already 😉 Cheers!

  29. Woman May 18, 2017 2:08 pm

    There is evidently a bundle to identify about this. I believe you made some good points in features also.

  30. Fashion May 18, 2017 2:10 pm

    I truly appreciate this post. I¡¦ve been looking everywhere for this! Thank goodness I found it on Bing. You have made my day! Thx again

  31. Bus Tours May 18, 2017 2:26 pm

    A person necessarily assist to make critically articles I’d state. That is the first time I frequented your web page and so far? I amazed with the research you made to create this particular put up incredible. Wonderful job!

  32. Cheap Student Flights May 18, 2017 2:37 pm

    Good site! I truly love how it is easy on my eyes and the data are well written. I’m wondering how I might be notified whenever a new post has been made. I have subscribed to your RSS feed which must do the trick! Have a great day!

  33. click here now May 18, 2017 3:57 pm

    This is perfect time to generate some desires for the forthcoming future. I’ve go through this blog and if I would, I wish to recommend you handful of useful assistance.

  34. find out here now May 18, 2017 4:14 pm

    I really intend to notify you that I am new to having a blog and totally cherished your webpage. Very possible I am going to bookmark your blog post . You really have great article material. Appreciate it for telling with us your website document

  35. international business May 18, 2017 5:11 pm

    Hello, you used to write magnificent, but the last several posts have been kinda boring¡K I miss your super writings. Past few posts are just a bit out of track! come on!

  36. science daily May 18, 2017 5:34 pm

    I not to mention my friends were actually checking the good points located on your web site then the sudden came up with an awful suspicion I never expressed respect to the web blog owner for them. These men came consequently joyful to see all of them and already have certainly been having fun with those things. Many thanks for turning out to be considerably helpful and then for making a decision on these kinds of excellent resources millions of individuals are really desirous to discover. My personal sincere regret for not expressing appreciation to sooner.

  37. htTps://www.emeryeps.com/- May 18, 2017 7:31 pm

    I just need to show you that I am new to online blogging and really admired your page. Probably I am likely to store your blog post . You definitely have wonderful article materials. Acknowledge it for share-out with us the best internet webpage

  38. why not look here May 18, 2017 9:05 pm

    Hey there, just turned mindful of your blog page through Bing, and discovered that it is really interesting. I will value should you decide keep up this informative article.

  39. see this page May 18, 2017 10:12 pm

    Tremendously significant highlights that you have mentioned, warm regards for putting up.

  40. Games May 19, 2017 6:33 am

    Great tremendous things here. I¡¦m very glad to look your post. Thank you so much and i am having a look ahead to contact you. Will you please drop me a e-mail?

  41. House & Home Improvement May 19, 2017 7:18 am

    What i don’t understood is in truth how you’re no longer actually much more well-favored than you may be now. You’re so intelligent. You understand therefore significantly in relation to this matter, produced me in my opinion consider it from so many numerous angles. Its like men and women aren’t fascinated except it is one thing to do with Lady gaga! Your own stuffs great. All the time deal with it up!

  42. Computer & Technology May 19, 2017 7:48 am

    I loved as much as you’ll receive carried out right here. The sketch is attractive, your authored subject matter stylish. nonetheless, you command get bought an impatience over that you wish be delivering the following. unwell unquestionably come further formerly again since exactly the same nearly a lot often inside case you shield this hike.

  43. Travel Info May 19, 2017 8:24 am

    I like what you guys are up also. Such clever work and reporting! Keep up the superb works guys I have incorporated you guys to my blogroll. I think it will improve the value of my web site 🙂

  44. address May 19, 2017 8:42 am

    I’m excited to discover this page. I need to to thank you for your time just for this fantastic read!! I definitely appreciated every part of it and I have you book marked to check out new things in your website.

  45. Law & Legal May 19, 2017 10:55 am

    Wow! This could be one particular of the most useful blogs We have ever arrive across on this subject. Actually Magnificent. I’m also a specialist in this topic therefore I can understand your effort.

  46. Dating & Relationship May 19, 2017 11:15 am

    I am really impressed with your writing skills and also with the layout on your weblog. Is this a paid theme or did you customize it yourself? Anyway keep up the nice quality writing, it is rare to see a great blog like this one today..

Post a Comment

Your email address will not be published.