ორი სიყვარულის ერთი ამბავი

ელენე დარიანი ლიტერატურა

1890 წელი

გაზაფხული…

” – დილაზე ლიზასთან მივიდა მისი მეგობარი ქალი და აღშფოთებულმა უამბო, ვანოს წუხელ ბაგრატიონების ქალი უთხოვიაო. ლიზას ჯერ სისხლი მოაწვა სახეზე, მერე გაფითრდა და რისხვა გამოეხატა. ვანო მოვარდა,  ჩაუვარდა მუხლებში, სცადა აეხსნა, რომ დალეული იყო, რომ ეპატიებინა მისთვის. ისე ემუდარებოდა, მე ტირილი დავიწყე, მაგრამ ლიზამ კარისაკენ უჩვენა გზა…

ლიზა ფეხმძიმედ იყო. ვანო გადაირია, როცა გაიგო – მოიშალეო. შემდეგ უთხრა, მე გავზრდიო, ფული გაუგზავნა, ლიზამ კი ცხვირპირში მიახალა გადმომცემს…” გვიამბობს თვითმხილველი…

ლიზა მამამისმა სახლიდან გამოაგდო, სამსახურიდან დაითხოვეს. თელავში გადასახლდა…

მალე ყორჩიბარ-რუსიშვილების უბანში ვაჟი დედისეული გვარით დაიბადა… მოძღვარმა პირჯვარი სამჯერ გადაიწერა, დამარცვლით წარმოთქვა მისი სახელი, გვარი და მამის სახელი, შემდეგ კი დააყოლა, ღმერთისთვის საწყენს თუ ვაკეთებ, მეპატიოს, რამეთუ, რასა ვიქმ, არ ვიციო…

იმ დღეს მამამისი ბაგრატიონ-დავითიშვილების ქალიშვილ ტასოს ირთავდა ცოლად…

“შალვა სტუდენტია, თბილისში სწავლობს, არდადეგებზე ჩამოვაო!… ეს არდადეგები ჩვენთვის ნამდვილი ზეიმი იყო. დილაადრიან ავდგებოდით, ვცდილობდით, ჭკვიანად მოვქცეულიყავით, ორ სახლს შუა დავსხდებოდით, ვფუფუსებდით. დედაჩემი და დეიდა ლიზა მზადებაში იყვნენ – შალვას საყვარელ საჭმელებს ამზადებდნენ… ძალიან ნელა მიდიოდა დღე. “დილიჟანი” საღამოს მოვიდოდა და ჩვენი შალვაც გამოჩნდებოდა და ანათებდა გარშემო ყველას, ყველაფერს. უსაზღვროდ ლამაზი, დიდრონი თვალები ცოტა ნაღვლიანი ჰქონდა. როცა უფროსებს მიესალმებოდა, ჩვენ გავცვივდებოდით, დავღლიდით ჩვენი ალერსით, თან ვთხოვდით – შალვა ძია, დაგვიხატე რამე! რა საკვირველია, დაგიხატავთ, ოღონდ ხვალ, დღეს დაღლილი ვარო! მეორე დღეს დაჯდებოდა მაგიდასთან, გვიხატავდა და გვიხატავდა. იმისთანა “დვორნიკი” დამიხატა, თვალს ვერ ვაშორებდი, ჩემს საწოლთან ახლოს მეკიდა ხატივით. ჩემზე ბედნიერი არავინ იყო ამქვეყნად.  ხატავდა კარიკატურებს, სხვადასხვა ტიპებს – კურტნიან მუშას, უზარმაზარ კარადას რომ მიათრევს; ვირს, რომლის ხურჯნიდან მოჩანს კახური პური, დაკლული ქათმები; ჩარდახიან ურემს; ქალებს, რომლებიც თათარას ხარშავენ, რეცხავენ სარეცხს…

ჩემი პირველი მასწავლებელი, რასაკვირველია, შალვა იყო. იმან ჩამინერგა სიყვარული ბუნებისა….”- გვიამბობს ელენე ახვლედიანი.

დიახ, ელენე ახვლედიანის პირველი მასწავლებელი იყო შალვა ქართველიშვილი, ლიზა ქართველიშვილის და ვანო მაჩაბელის შვილი,  მთარგმნელი და საზოგადო მოღვაწე. მისი სტუდენტობისას ვანო მაჩაბელი უკვალოდ გაქრა… ილია ჭავჭავაძე მოკლეს… შალვამ კვლევა დაიწყო და  ორივე დანაშაულის ერთ სათავეს მიაგნო…

“ელის ელიან გამუდმებით

ერთ ფანჯარაში…

დიდი დარაჯი დაღვრემილი

ძველ ფაჯარაში,

ელის ელიან, მოლოდინით და მოკრძალებით

ქუჩას ამტვრევენ შავი რაშნი

რკინის ნალებით.

ელის ელიან და მოლოდინს არ ემდურიან…

სევდა მკვდარია,  – სიხარული მხოლოდ მდგმურია”

ეს ერთსროფიანი ექსპრომტიც შალვას ეკუთვნის…

შალვას და ელენე ბაქრაძეს (დარიანს) ლექსებს სხვა პოეტებიც უძღვნიან – პაოლო, გალაკტიონი, გრიგოლ რობაქიძე, იოსებ გრიშაშვილი… ულამაზესი ცოლ-ქმარი ყოფილა..

შალვა პაოლო იაშვილთანაც მეგობრობდა.

მაგრამ 1938 წელს ციხეში წამებით გარდაიცვალა, უკვალოდ გაქრა მისი კვლევებიც.

ლიზა და შალვა ქართველიშვილების, ელენე დარიანის და ვანო მაჩაბლის ისტორია საოცრად დრამატული და საინტერესოა. სიყვარული, ინტრიგები, დაპირისპირება, კონფლიქი საზოგადოებასთან, ხელისუფლებასთან, რეჟიმთან, სასიყვარულო სამკუთხედები, სტერეოტიპები, სისასტიკე, მკვლელობა… და პროტესტი! ეს ყველაფერი ამ ადამიანებს აერთიანებდათ. საბედნიეროდ, მათი ისტორიები არქივებმა შემოგვინახა. რამდენიმე დღეა, ისევ ცისფერყანწელებთან გადავსახლდი, მართლა სასწაული ამბავია, მთელი წიგნის დაწერა შეიძლება.  ამ წერილებს ვინმე თავს თუ მოუყრის, ალბათ სამოთხეში მოხვდება )

74 Comments

  1. Games May 18, 2017 10:04 am

    hi!,I really like your writing very a lot! proportion we keep in touch extra approximately your article on AOL? I require a specialist in this house to solve my problem. May be that’s you! Taking a look ahead to see you.

  2. Flight Tickets May 18, 2017 10:36 am

    Thank you for sharing excellent informations. Your site is very cool. I’m impressed by the details that you have on this site. It reveals how nicely you perceive this subject. Bookmarked this website page, will come back for extra articles. You, my friend, ROCK! I found just the info I already searched all over the place and just couldn’t come across. What a great web site.

  3. Science & Education May 18, 2017 11:22 am

    I like the valuable information you provide in your articles. I’ll bookmark your weblog and check again here frequently. I’m quite certain I will learn many new stuff right here! Best of luck for the next!

  4. Fashion May 18, 2017 2:06 pm

    Well I sincerely enjoyed studying it. This tip procured by you is very useful for proper planning.

  5. small business May 18, 2017 5:22 pm

    I like the helpful information you provide in your articles. I’ll bookmark your weblog and check again here regularly. I’m quite sure I’ll learn a lot of new stuff right here! Best of luck for the next!

  6. latest technology May 18, 2017 5:44 pm

    Nice blog here! Also your site loads up fast! What host are you using? Can I get your affiliate link to your host? I wish my site loaded up as fast as yours lol

  7. kitchen remodel ideas May 18, 2017 5:45 pm

    I have been checking out many of your posts and i can claim clever stuff. I will make sure to bookmark your website.

  8. that site May 18, 2017 9:29 pm

    I merely intend to reveal to you that I am new to writing and utterly enjoyed your report. Probably I am inclined to save your blog post . You truly have superb article information. Value it for share-out with us your current blog webpage

  9. have a peek at these guys May 19, 2017 2:36 am

    It is usually appropriate occasion to generate some goals for the extended term. I have study this blog and if I have the ability to, I desire to recommend you number of significant recommendation.

  10. Full Report May 19, 2017 3:21 am

    I’m more than happy to uncover this web site. I need to to thank you for ones time for this particularly wonderful read!! I definitely appreciated every bit of it and i also have you saved to fav to check out new things on your website.

  11. Travel & Leisure May 19, 2017 6:31 am

    Excellent read, I just passed this onto a friend who was doing some research on that. And he just bought me lunch because I found it for him smile Thus let me rephrase that: Thank you for lunch!

  12. House & Home Improvement May 19, 2017 6:40 am

    I am commenting to make you understand what a cool experience my friend’s child found using yuor web blog. She came to find a good number of pieces, not to mention what it’s like to possess an ideal helping spirit to get other folks effortlessly gain knowledge of some complex things. You really exceeded her desires. I appreciate you for churning out such priceless, trusted, informative and also cool guidance on the topic to Tanya.

  13. Games May 19, 2017 6:42 am

    I am just writing to make you know what a incredible experience my daughter gained using your blog. She noticed some issues, which included what it is like to have an excellent helping mindset to get folks easily know a variety of complicated matters. You truly exceeded visitors’ expected results. Many thanks for offering such essential, trusted, informative and also fun thoughts on that topic to Tanya.

  14. Law & Legal May 19, 2017 6:55 am

    I was just looking for this information for some time. After six hours of continuous Googleing, at last I got it in your website. I wonder what is the lack of Google strategy that do not rank this kind of informative sites in top of the list. Usually the top websites are full of garbage.

  15. Computer & Technology May 19, 2017 7:03 am

    I was recommended this blog by my cousin. I’m not sure whether this post is written by him as no one else know such detailed about my difficulty. You’re amazing! Thanks!

  16. Computer & Technology May 19, 2017 7:04 am

    I’m not sure where you are getting your info, but great topic. I needs to spend some time learning more or understanding more. Thanks for wonderful info I was looking for this info for my mission.

  17. Law & Legal May 19, 2017 8:16 am

    Hello there, You’ve done an excellent job. I will definitely digg it and personally suggest to my friends. I am confident they’ll be benefited from this web site.

  18. House & Home Improvement May 19, 2017 8:16 am

    Normally I don’t learn article on blogs, however I would like to say that this write-up very pressured me to check out and do so! Your writing style has been surprised me. Thank you, very nice post.

Post a Comment

Your email address will not be published.